فعالیت یک معدن پتاس در حاشیه تالاب خشکیده گاوخونی، آن هم در شرایطی که این زیستبوم شکننده با بحران شدید کمآبی و آلودگی به فلزات سنگین دست و پنجه نرم میکند، موجی از پرسشها و نگرانیها را برانگیخته است؛ چرا باید در چنین شرایط بحرانی، مجوز بهرهبرداری از معادنی صادر شود که میتواند بحرانهای زیست محیطی این منطقه را تشدید کند.
در روزهای اخیر برخی فعالان حوزه محیط زیست نسبت به فعالیت یک معدن پتاس در محدوده حوضه آبریز تالاب گاوخونی ابراز نگرانی کردهاند. به گفته آنها، این معدن با استفاده از روش تبخیری برای استخراج پتاس، بخشی از آبهای زیرزمینی منطقه را برداشت میکند؛ آن هم در شرایطی که تالاب گاوخونی سالهاست با بحران خشکی و تنش شدید آبی دست و پنجه نرم میکند.
این نگرانی زمانی جدیتر میشود که نتایج پژوهشهای اخیر محققان دانشگاه اصفهان نشان میدهد ذرات گرد و غبار برخاسته از بستر خشک تالاب آلوده به فلزات سنگین است و غلظت برخی از این فلزات تا هزار برابر بیش از حد مجاز و برخی دیگر تا ۷۰۰ برابر فراتر از استانداردها است.
در شرایطی که کارشناسان و فعالان محیط زیست بر ضرورت حفظ اندک رطوبت باقی مانده در بستر تالاب تأکید دارند، برداشت منابع معدنی از جمله پتاس در محدوده و حاشیه تالاب، تامل برانگیز است چرا که به گفته کارشناسان استخراج پتاس از طریق زهکشی و هدایت آب به حوضچههای تبخیری، نه تنها موجب افت بیشتر سطح آبهای زیرزمینی در حوضه تحت تنش آبی تالاب گاوخونی میشود بلکه فلزات سنگین مدفون در رسوبات هزاران ساله را به سطح آورده و در معرض باد قرار میدهد.
کارشناسان هشدار میدهند که هرگونه فعالیت معدنی در این منطقه، به ویژه در شرایط فعلی، میتواند روند انتشار این ذرات آلوده را تشدید کرده و خطرات جدی برای سلامت ساکنان مناطق اطراف به همراه داشته باشد. به گفته آنان، خشکتر شدن بستر تالاب بر اثر برداشت آب برای حوضچههای تبخیر
پتاس، احتمال بلند شدن این ذرات را بیشتر کرده و تبعات زیست محیطی و بهداشتی جبران ناپذیری را رقم خواهد زد.
📌این گزارش را در گفتوگو با فرشته عالمشاه فعال محیط زیست، میثم تدین محقق طرح « بررسی زمینشناسی و زیست محیطی رسوبات تالاب گاوخونی » ، داریوش گل علیزاده مدیر کل حفاظت محیطزیست و شهرام آذرپی فرماندار جرقویه در لینک زیر بخوانید:
